Twoje prawa w DSA
-
-
Jakie prawa daje mi DSA? rozwiń element
Akt o usługach cyfrowych (DSA) wzmacnia ochronę Twoich praw podczas korzystania z usług internetowych. Zapewnia większą przejrzystość zasad moderowania treści, możliwość kwestionowania określonych decyzji platform oraz ochronę przed niektórymi praktykami reklamowymi i manipulacyjnymi. Wprowadza również wymagania dotyczące sposobu prezentowania reklam i rekomendowania treści.
Zakres przysługujących Ci praw zależy od rodzaju usługi, z której korzystasz. Niektóre uprawnienia dotyczą wszystkich usług hostingu, inne – platform internetowych, a dodatkowe wymagania obowiązują bardzo duże platformy internetowe i bardzo duże wyszukiwarki internetowe.
DSA zapewnia Ci w szczególności następujące prawa:
1. Prawo do zgłaszania nielegalnych treści, produktów i usług
Jeżeli zauważysz w internecie treść, ofertę produktu lub usługi, którą uważasz za nielegalną, możesz zgłosić ją dostawcy usługi hostingu.
DSA zobowiązuje dostawców hostingu do udostępnienia łatwo dostępnego i przyjaznego dla użytkownika mechanizmu zgłaszania nielegalnych treści (notice and action).
Zgłoszenie powinno umożliwiać dostawcy zidentyfikowanie wskazanej treści i ocenę jej zgodności z prawem.
Pamiętaj: Samo zgłoszenie nie oznacza automatycznego usunięcia treści. Dostawca powinien rozpatrzyć zgłoszenie i podjąć odpowiednią decyzję.
Podstawa prawna: art. 16 DSA.
2. Prawo do otrzymania uzasadnienia decyzji dotyczącej Twoich treści lub konta
Jeżeli dostawca usługi hostingu usunie opublikowaną przez Ciebie treść, ograniczy jej widoczność, zawiesi konto lub zastosuje inne ograniczenie objęte art. 17 DSA ze względu na nielegalność informacji albo jej niezgodność z warunkami korzystania z usługi, ma obowiązek przedstawić Ci jasne i konkretne uzasadnienie decyzji.
Powinieneś móc ustalić:
- jakie ograniczenie zastosowano;
- dlaczego podjęto taką decyzję;
- na jakiej podstawie prawnej lub na podstawie którego postanowienia regulaminu ją podjęto;
- jakie możliwości zakwestionowania decyzji są dostępne.
Nie musisz występować z osobnym wnioskiem o uzasadnienie. Dostawca powinien przekazać je z własnej inicjatywy, zgodnie z wymaganiami art. 17 DSA.
Podstawa prawna: art. 17 DSA.
3. Prawo do odwołania się od decyzji platformy internetowej
Jeżeli nie zgadzasz się z decyzją platformy dotyczącą Twojej treści lub konta, możesz skorzystać z wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg, o ile platforma jest objęta obowiązkiem jego zapewnienia.
System ten umożliwia zakwestionowanie określonych decyzji dotyczących:
- usunięcia informacji, uniemożliwienia dostępu do niej lub ograniczenia jej widoczności;
- zawieszenia lub zakończenia świadczenia usługi, w całości lub w części;
- zawieszenia lub zamknięcia konta;
- zawieszenia, zakończenia lub innego ograniczenia płatności pieniężnych związanych z informacjami przekazanymi przez użytkownika.
Z prawa do odwołania mogą korzystać również osoby zgłaszające nielegalne treści, jeżeli nie zgadzają się z określoną decyzją platformy o ich pozostawieniu.
Platforma musi zapewnić możliwość bezpłatnego złożenia skargi drogą elektroniczną przez co najmniej sześć miesięcy od dnia poinformowania o decyzji.
Skargi powinny być rozpatrywane terminowo, niedyskryminacyjnie, starannie i niearbitralnie. Decyzje dotyczące skarg nie mogą być podejmowane wyłącznie za pomocą środków zautomatyzowanych.
Podstawa prawna: art. 19 i 20 DSA.
4. Prawo do skorzystania z pozasądowego rozstrzygania sporów
Jeżeli nie zgadzasz się z określoną decyzją platformy internetowej, możesz skorzystać z pozasądowego rozstrzygania sporów przed certyfikowanym organem właściwym do rozpatrzenia danego rodzaju sprawy.
Możliwość ta obejmuje również spory dotyczące decyzji podjętych w ramach wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg.
Nie musisz wcześniej wyczerpać wewnętrznej procedury odwoławczej platformy, aby skorzystać z tego mechanizmu.
Pamiętaj jednak, że organ pozasądowego rozstrzygania sporów nie może narzucić stronom wiążącego rozstrzygnięcia.
Podstawa prawna: art. 21 DSA.
5. Prawo do złożenia skargi do Koordynatora ds. usług cyfrowych
Jeżeli uważasz, że dostawca usługi pośredniej naruszył obowiązki wynikające z DSA, możesz złożyć skargę do Koordynatora ds. Usług Cyfrowych państwa członkowskiego, w którym masz miejsce zamieszkania lub siedzibę.
Skarga może dotyczyć naruszenia DSA, które ma wpływ na Ciebie jako odbiorcę usługi.
Przykładowo możesz zgłosić sytuację, w której dostawca:
- nie przekazał wymaganego uzasadnienia decyzji dotyczącej Twojej treści lub konta;
- nie zapewnił wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg, mimo takiego obowiązku;
- nie przestrzega wymagań dotyczących rozpatrywania odwołań;
- nie przekazuje wymaganych informacji o wyświetlanych reklamach;
- stosuje praktyki moderowania treści niezgodne z wymaganiami DSA.
Pamiętaj: Skarga do Koordynatora służy zgłoszeniu zarzucanego naruszenia DSA. Nie jest odwołaniem od indywidualnej decyzji platformy i nie oznacza automatycznego przywrócenia usuniętej treści lub odblokowania konta.
W Polsce wymagania dotyczące wniesienia skargi określa art. 22zh ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
Podstawa prawna: art. 53 DSA oraz art. 22zh ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
6. Prawo do ochrony przed manipulacyjnym projektowaniem interfejsów
Platformy internetowe nie mogą projektować, organizować ani obsługiwać swoich interfejsów w sposób, który wprowadza użytkowników w błąd lub nimi manipuluje albo w inny sposób istotnie zakłóca lub ogranicza ich zdolność do podejmowania wolnych i świadomych decyzji.
Oznacza to ochronę przed określonymi praktykami określanymi jako dark patterns.
Przykładowo problematyczne może być takie zaprojektowanie interfejsu, które:
- nadaje jednej opcji znacznie większą widoczność niż pozostałym, aby nakłonić użytkownika do określonego wyboru;
- wielokrotnie nakłania użytkownika do podjęcia decyzji, którą już wcześniej odrzucił;
- utrudnia rezygnację z usługi przez zastosowanie bardziej skomplikowanej procedury niż przy jej aktywacji.
Ocena zgodności konkretnej praktyki z DSA zależy od jej charakteru i okoliczności. Art. 25 DSA nie ma zastosowania do praktyk objętych zakresem dyrektywy 2005/29/WE lub RODO.
Podstawa prawna: art. 25 DSA.
7. Prawo do przejrzystych informacji o reklamach
Jeżeli korzystasz z platformy internetowej, powinieneś móc łatwo rozpoznać, że prezentowana Ci informacja jest reklamą.
DSA wymaga, aby platformy internetowe zapewniały użytkownikom jasne, zwięzłe i jednoznaczne informacje pozwalające ustalić:
- że dana informacja jest reklamą;
- w czyim imieniu reklama jest prezentowana;
- kto zapłacił za reklamę, jeżeli jest to inny podmiot;
- jakie są główne parametry wykorzystane do określenia, dlaczego reklama jest Ci wyświetlana, oraz – w stosownych przypadkach – jak możesz je zmienić.
DSA wprowadza również ograniczenia dotyczące reklam opartych na profilowaniu.
Platformy internetowe nie mogą prezentować reklam opartych na profilowaniu wykorzystującym szczególne kategorie danych osobowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 RODO, np. danych dotyczących zdrowia lub przekonań religijnych.
Podstawa prawna: art. 26 DSA.
8. Prawo do informacji o systemach rekomendacji treści
Platformy internetowe korzystające z systemów rekomendacji mają obowiązek wyjaśnić w warunkach korzystania z usług główne parametry wykorzystywane przez te systemy oraz możliwości ich zmiany lub wpływania na nie.
Dzięki temu powinieneś móc dowiedzieć się:
- jakie główne kryteria wpływają na dobór i kolejność prezentowanych Ci treści;
- dlaczego określone parametry mają znaczenie dla sposobu rekomendowania informacji;
- czy i w jaki sposób możesz zmienić te parametry lub wpływać na ich działanie.
Jeżeli platforma udostępnia kilka opcji systemu rekomendacji, powinna zapewnić funkcję umożliwiającą wybór i zmianę preferowanej opcji w łatwo dostępny sposób.
Dodatkowe wymagania dotyczą bardzo dużych platform internetowych (VLOP) i bardzo dużych wyszukiwarek internetowych (VLOSE).
Jeżeli korzystają one z systemów rekomendacji, muszą zapewnić co najmniej jedną opcję każdego systemu rekomendacji, która nie jest oparta na profilowaniu użytkownika.
Podstawa prawna: art. 27 i 38 DSA.
9. Prawo do szczególnej ochrony małoletnich w internecie
DSA przewiduje dodatkowe wymagania dotyczące ochrony małoletnich korzystających z platform internetowych.
Jeżeli platforma jest dostępna dla małoletnich, jej dostawca musi wprowadzić odpowiednie i proporcjonalne środki zapewniające wysoki poziom prywatności, bezpieczeństwa i ochrony małoletnich w ramach świadczonej usługi.
DSA zakazuje również prezentowania małoletnim reklam opartych na profilowaniu, jeżeli dostawca platformy wie z wystarczającą pewnością, że odbiorca usługi jest małoletni.
Przepisy te mają ograniczać zagrożenia związane z korzystaniem przez dzieci i młodzież z platform internetowych.
Podstawa prawna: art. 28 DSA.
-
Co mogę zrobić, jeśli platforma usunęła moją treść? rozwiń element
Jeżeli platforma internetowa usunęła opublikowany przez Ciebie wpis, zdjęcie, film lub inną treść, masz prawo poznać przyczyny tej decyzji, a w określonych przypadkach również ją zakwestionować.
Przykład: Publikujesz zdjęcie w serwisie społecznościowym. Platforma usuwa je, informując, że narusza warunki korzystania z usługi. Nie zgadzasz się z tą oceną, ponieważ uważasz, że zdjęcie nie narusza wskazanych zasad.
Co możesz zrobić?
Krok 1. Sprawdź, dlaczego platforma usunęła Twoją treść
Odszukaj powiadomienie o decyzji. Może znajdować się w wiadomościach od platformy, centrum powiadomień, historii naruszeń lub ustawieniach konta.
Sprawdź, czy platforma wskazała:
- jakiej treści dotyczy decyzja;
- kiedy została podjęta;
- dlaczego treść została usunięta;
- na jakiej podstawie zastosowano ograniczenie.
Jeżeli decyzja została podjęta ze względu na uznanie Twojej treści za nielegalną albo niezgodną z warunkami korzystania z usługi, dostawca hostingu ma obowiązek przekazać Ci jasne i konkretne uzasadnienie zgodnie z art. 17 DSA.
Krok 2. Ustal, czy platforma powołuje się na naruszenie prawa, czy regulaminu
To ważne, ponieważ od podstawy decyzji zależą argumenty, które możesz przedstawić, kwestionując jej zasadność.
Jeżeli platforma uznała treść za nielegalną, sprawdź, jakie przepisy wskazała i dlaczego uznała, że Twoja publikacja je narusza.
Jeżeli platforma powołuje się na regulamin, odszukaj wskazane postanowienie i sprawdź, jakich treści lub zachowań dotyczy.
Pamiętaj, że treść może być zgodna z prawem, a jednocześnie naruszać warunki korzystania z usługi. Platformy mogą określać w swoich regulaminach zasady publikowania i moderowania treści, ale muszą stosować je zgodnie z wymaganiami DSA.
Krok 3. Oceń, czy decyzja jest uzasadniona
Porównaj przyczyny wskazane przez platformę z treścią, którą opublikowałeś.
Zastanów się:
- Czy platforma prawidłowo zinterpretowała Twoją publikację?
- Czy uwzględniła jej kontekst, np. charakter informacyjny, edukacyjny, artystyczny lub satyryczny?
- Czy wskazane postanowienie regulaminu rzeczywiście odnosi się do Twojej treści?
- Czy platforma wyjaśniła, dlaczego zastosowała właśnie takie ograniczenie?
- Czy sposób zastosowania ograniczenia był staranny, obiektywny i proporcjonalny?
Przykład: Platforma usuwa zdjęcie przedstawiające wydarzenie historyczne, uznając je za niedozwoloną treść. Uważasz, że nie uwzględniła edukacyjnego charakteru publikacji.
Możesz wskazać tę okoliczność jako argument przemawiający za ponowną oceną decyzji.
Krok 4. Sprawdź, czy możesz odwołać się od decyzji
Jeżeli platforma jest objęta obowiązkiem zapewnienia wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg na podstawie art. 20 DSA, możesz skorzystać z tego systemu, aby zakwestionować usunięcie treści.
Platforma musi zapewnić możliwość bezpłatnego złożenia odwołania drogą elektroniczną przez co najmniej sześć miesięcy od dnia poinformowania Cię o decyzji.
Informacja o dostępnych możliwościach zakwestionowania decyzji powinna znajdować się w jej uzasadnieniu.
Krok 5. Przygotuj argumenty przemawiające za przywróceniem treści
W odwołaniu warto wskazać:
- którą decyzję kwestionujesz;
- dlaczego uważasz, że została podjęta niesłusznie;
- jakie okoliczności platforma błędnie oceniła lub pominęła;
- dlaczego Twoja treść nie narusza wskazanych przepisów lub postanowień regulaminu;
- że oczekujesz uchylenia decyzji i przywrócenia usuniętej treści.
Nie ograniczaj się do stwierdzenia, że nie zgadzasz się z decyzją. Im konkretniej odniesiesz się do przyczyn usunięcia treści, tym łatwiej będzie przedstawić podstawy do jej ponownej oceny.
Krok 6. Zachowaj dokumentację
Zachowaj:
- powiadomienie o usunięciu treści;
- uzasadnienie decyzji;
- kopię usuniętej publikacji, jeżeli ją posiadasz;
- zrzuty ekranu;
- korespondencję z platformą;
- identyfikatory decyzji, zgłoszenia lub treści, jeżeli są dostępne.
Dokumentacja może być przydatna przy składaniu odwołania lub korzystaniu z innych środków ochrony praw przewidzianych w DSA.
Nie zgadzasz się z decyzją platformy?
W określonych przypadkach DSA zapewnia Ci możliwość zakwestionowania decyzji za pomocą bezpłatnego wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg. Platforma ma obowiązek rozpatrzyć Twoje odwołanie zgodnie z wymaganiami art. 20 DSA.
Podstawa prawna: art. 14, 17, 19 i 20 DSA.
-
Co mogę zrobić, jeśli platforma zawiesiła lub zablokowała moje konto? rozwiń element
Jeżeli platforma internetowa zawiesiła, zablokowała lub zamknęła Twoje konto ze względu na treści, które uznała za nielegalne albo niezgodne z warunkami korzystania z usługi, masz prawo poznać przyczyny tej decyzji, a w określonych przypadkach również ją zakwestionować.
Przykład: Publikujesz w serwisie społecznościowym wpis dotyczący sposobów reagowania na przemoc. Platforma usuwa wpis i blokuje Twoje konto, informując, że naruszyłeś zasady dotyczące podżegania do przemocy. Nie zgadzasz się z tą oceną, ponieważ Twoja publikacja miała charakter informacyjny i służyła przeciwdziałaniu przemocy.
Co możesz zrobić?
Krok 1. Sprawdź, jakie ograniczenie zastosowała platforma
Ustal, czy platforma:
- czasowo zawiesiła możliwość korzystania z konta;
- ograniczyła dostęp do określonych funkcji, np. publikowania wpisów lub komentarzy;
- trwale zamknęła konto;
- zastosowała również inne ograniczenia, np. usunęła opublikowane treści.
Sprawdź, czy ograniczenie ma charakter czasowy, czy trwały. Jeżeli platforma zawiesiła konto na określony czas, zwróć uwagę, czy poinformowała Cię o okresie zawieszenia.
Krok 2. Przeczytaj uzasadnienie decyzji
Jeżeli decyzja jest objęta art. 17 DSA, dostawca ma obowiązek przedstawić Ci jasne i konkretne uzasadnienie.
Sprawdź, czy wyjaśnił:
- jakie treści lub okoliczności doprowadziły do ograniczenia konta;
- dlaczego uznał je za naruszające prawo lub warunki korzystania z usługi;
- na jakiej podstawie zastosował ograniczenie;
- dlaczego zdecydował o zawieszeniu lub zamknięciu konta.
Samo poinformowanie, że „Twoje konto narusza zasady społeczności”, może być niewystarczające, jeżeli nie pozwala zrozumieć rzeczywistych przyczyn decyzji.
Krok 3. Sprawdź, czy platforma prawidłowo oceniła Twoje zachowanie
Ustal, czy platforma powołuje się na naruszenie prawa, czy na niezgodność z regulaminem.
Jeżeli wskazuje naruszenie regulaminu, odszukaj odpowiednie postanowienie i sprawdź, czy rzeczywiście odnosi się ono do Twojej sytuacji.
Zastanów się:
- Czy platforma prawidłowo zinterpretowała opublikowaną przez Ciebie treść?
- Czy uwzględniła kontekst publikacji, np. jej charakter informacyjny, edukacyjny lub satyryczny?
- Czy wskazane postanowienie regulaminu rzeczywiście zostało naruszone?
- Czy platforma uwzględniła okoliczności sprawy przy wyborze rodzaju ograniczenia?
- Czy zastosowanie blokady całego konta było proporcjonalne do stwierdzonego naruszenia?
Przykład: Platforma blokuje Twoje konto z powodu wpisu dotyczącego przeciwdziałania przemocy, błędnie uznając go za zachęcanie do zachowań agresywnych.
W odwołaniu możesz wskazać, że wpis nie nawoływał do przemocy, lecz wyjaśniał, jak jej zapobiegać. Możesz również zakwestionować zasadność zablokowania całego konta.
Krok 4. Sprawdź, czy możesz odwołać się od decyzji
Jeżeli platforma jest objęta obowiązkiem zapewnienia wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg na podstawie art. 20 DSA, możesz zakwestionować decyzję o zawieszeniu lub zamknięciu konta podjętą z przyczyn określonych w tym przepisie.
Platforma musi zapewnić możliwość bezpłatnego złożenia skargi drogą elektroniczną przez co najmniej sześć miesięcy od dnia poinformowania Cię o decyzji.
Informacja o dostępnych możliwościach zakwestionowania decyzji powinna znajdować się w jej uzasadnieniu.
Jeżeli nie możesz zalogować się na konto, sprawdź, czy platforma udostępnia możliwość odwołania za pośrednictwem wiadomości o blokadzie, formularza kontaktowego lub centrum pomocy.
Krok 5. Przygotuj argumenty przemawiające za odblokowaniem konta
W odwołaniu:
- wskaż decyzję, którą kwestionujesz;
- wyjaśnij, dlaczego uważasz ją za nieuzasadnioną;
- odnieś się do konkretnych przyczyn wskazanych przez platformę;
- przedstaw okoliczności, które zostały pominięte lub błędnie ocenione;
- wskaż, że oczekujesz uchylenia decyzji i przywrócenia dostępu do konta.
Jeżeli platforma zablokowała konto z powodu określonej publikacji, wyjaśnij również, dlaczego Twoim zdaniem nie naruszała ona prawa ani wskazanych postanowień regulaminu.
Krok 6. Zachowaj dokumentację
Zachowaj:
- powiadomienie o zawieszeniu lub zamknięciu konta;
- uzasadnienie decyzji;
- zrzuty ekranu przedstawiające komunikaty platformy;
- kopię treści, która była przyczyną ograniczenia, jeżeli ją posiadasz;
- korespondencję z platformą;
- identyfikatory konta, decyzji lub sprawy, jeżeli są dostępne.
Zapisz również datę otrzymania decyzji oraz okres zawieszenia konta, jeżeli został wskazany.
Dokumentacja może być przydatna przy składaniu odwołania lub korzystaniu z innych środków ochrony praw przewidzianych w DSA.
Nie zgadzasz się z decyzją platformy?
Jeżeli Twoje konto zostało zawieszone lub zamknięte ze względu na treści uznane za nielegalne albo niezgodne z warunkami korzystania z usługi, w przypadkach określonych w DSA możesz zakwestionować tę decyzję za pomocą wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg.
Platforma objęta obowiązkiem zapewnienia takiego systemu musi rozpatrywać skargi terminowo, niedyskryminacyjnie, starannie i niearbitralnie. Jeżeli skarga zawiera wystarczające podstawy do stwierdzenia, że decyzja była nieuzasadniona, platforma powinna bez zbędnej zwłoki ją uchylić.
Podstawa prawna: art. 14, 17, 19 i 20 DSA.
-
Czy platforma musi wyjaśnić, dlaczego ograniczyła dostęp do mojej treści lub konta? rozwiń element
Tak. Jeżeli dostawca usługi hostingu ogranicza dostęp do Twojej treści lub możliwość korzystania z usługi ze względu na uznanie przekazanych przez Ciebie informacji za nielegalne albo niezgodne z warunkami korzystania z usługi, ma obowiązek przedstawić Ci jasne i konkretne uzasadnienie swojej decyzji.
Obowiązek ten wynika z art. 17 DSA i dotyczy określonych decyzji podejmowanych przez dostawców usług hostingu, w tym platform internetowych.
Jakich ograniczeń dotyczy obowiązek uzasadnienia decyzji?
Platforma powinna przekazać Ci uzasadnienie, jeżeli z przyczyn wskazanych w art. 17 DSA podejmie decyzję o:
- ograniczeniu widoczności Twojej treści – np. usunięciu wpisu, zdjęcia, filmu lub oferty, uniemożliwieniu dostępu do nich albo obniżeniu ich pozycji w wynikach wyszukiwania lub rekomendacjach;
- ograniczeniu płatności pieniężnych – np. zawieszeniu, zakończeniu lub innym ograniczeniu możliwości uzyskiwania płatności związanych z opublikowanymi przez Ciebie informacjami;
- ograniczeniu możliwości korzystania z usługi – np. zawieszeniu dostępu do określonych funkcji platformy albo zakończeniu świadczenia usługi w całości lub w części;
- zawieszeniu lub zamknięciu Twojego konta.
Co powinno zawierać uzasadnienie decyzji?
Uzasadnienie powinno pozwolić Ci zrozumieć, co platforma zrobiła, dlaczego podjęła taką decyzję i w jaki sposób możesz ją zakwestionować.
Zgodnie z art. 17 ust. 3 DSA powinno zawierać następujące informacje:
1. Jakie ograniczenie zastosowano?
Platforma powinna wskazać rodzaj zastosowanego ograniczenia, a w stosownych przypadkach również jego zakres terytorialny i czas trwania.
Przykład: Platforma informuje, że Twój wpis został usunięty, ponieważ narusza określone postanowienie regulaminu. Jeżeli natomiast zawiesiła konto na określony czas, powinna wskazać okres zawieszenia.
2. Dlaczego podjęto decyzję?
Platforma powinna przedstawić fakty i okoliczności, na których oparła swoją decyzję.
W stosownych przypadkach powinna również poinformować, czy decyzja została podjęta w związku ze zgłoszeniem otrzymanym od innego użytkownika, czy w wyniku własnych działań platformy.
Przykład: Platforma usuwa Twój komentarz, ponieważ uznała, że zawiera on groźby. Uzasadnienie powinno pozwolić Ci ustalić, jakie okoliczności doprowadziły do takiej oceny.
3. Czy przy podejmowaniu decyzji wykorzystano automatyzację?
Jeżeli przy podejmowaniu decyzji wykorzystano środki zautomatyzowane, platforma powinna Cię o tym poinformować.
Dotyczy to również informacji o wykorzystaniu takich środków do wykrywania lub identyfikowania treści, których dotyczy decyzja.
4. Jaką podstawę prawną lub postanowienie regulaminu zastosowano?
Zakres wymaganych informacji zależy od przyczyny ograniczenia.
Jeżeli platforma uznała Twoją treść za nielegalną, powinna wskazać podstawę prawną decyzji oraz wyjaśnić, dlaczego uznała treść za nielegalną.
Jeżeli platforma uznała Twoją treść za niezgodną z warunkami korzystania z usługi, powinna wskazać odpowiednie postanowienie tych warunków oraz wyjaśnić, dlaczego uznała, że treść jest z nim niezgodna.
Przykład: Publikujesz zdjęcie przedstawiające wydarzenie historyczne. Platforma usuwa je, wskazując, że narusza zasady dotyczące treści przedstawiających przemoc.
Uzasadnienie powinno pozwolić Ci ustalić, jakie postanowienie regulaminu zastosowano i dlaczego platforma uznała, że Twoja publikacja je narusza.
5. W jaki sposób możesz zakwestionować decyzję?
Platforma powinna poinformować Cię o dostępnych możliwościach zakwestionowania decyzji.
W zależności od sytuacji mogą one obejmować:
- skorzystanie z wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg;
- pozasądowe rozstrzyganie sporów;
- skorzystanie ze środków ochrony prawnej przed sądem.
Czy wystarczy, że platforma poinformuje Cię o „naruszeniu zasad społeczności”?
Nie zawsze. Sam ogólny komunikat o naruszeniu zasad może nie spełniać wymagań art. 17 DSA, jeżeli nie pozwala ustalić rzeczywistych przyczyn decyzji.
Uzasadnienie musi być jasne, konkretne i możliwie precyzyjne w odniesieniu do okoliczności danej sprawy.
Powinieneś móc zrozumieć, jakie zachowanie lub treść platforma uznała za naruszające prawo albo regulamin oraz dlaczego zastosowała określone ograniczenie.
Co możesz zrobić, jeżeli platforma nie przekazała uzasadnienia albo jest ono niewystarczające?
Jeżeli decyzja jest objęta art. 17 DSA, a platforma nie przedstawiła wymaganego uzasadnienia lub przekazane informacje nie pozwalają zrozumieć przyczyn ograniczenia, możesz:
- Sprawdzić powiadomienia i historię decyzji dotyczących konta – uzasadnienie może być dostępne w centrum powiadomień, panelu użytkownika lub wiadomości przesłanej przez platformę.
- Zwrócić się do platformy o wyjaśnienie decyzji – wskaż, jakich informacji brakuje, np. podstawy prawnej, postanowienia regulaminu lub konkretnych przyczyn zastosowania ograniczenia.
- Zakwestionować decyzję, korzystając z dostępnych mechanizmów odwoławczych, jeżeli mają zastosowanie w Twojej sprawie.
- Złożyć skargę do Koordynatora ds. usług cyfrowych, jeżeli uważasz, że dostawca naruszył obowiązki wynikające z DSA, w szczególności obowiązek przedstawienia uzasadnienia decyzji.
Pamiętaj, że skarga do Koordynatora dotyczy zarzucanego naruszenia przepisów DSA. Nie jest odwołaniem od indywidualnej decyzji platformy i nie oznacza automatycznego przywrócenia treści lub odblokowania konta.
W Polsce wymagania dotyczące wniesienia skargi do Koordynatora określa art. 22zh ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
Podstawa prawna: art. 17 i 53 DSA oraz art. 22zh ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
-
Czy mogę odwołać się od decyzji platformy? rozwiń element
Tak. Jeżeli nie zgadzasz się z decyzją platformy internetowej dotyczącą Twojej treści lub konta, w przypadkach przewidzianych w art. 20 DSA możesz skorzystać z bezpłatnego wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg.
System ten umożliwia zakwestionowanie określonych decyzji podejmowanych przez platformy internetowe ze względu na uznanie informacji za nielegalne albo niezgodne z warunkami korzystania z usługi.
Od jakich decyzji możesz się odwołać?
Możesz zakwestionować decyzję platformy dotyczącą:
- usunięcia treści lub ograniczenia jej widoczności – np. usunięcia wpisu, zdjęcia, filmu lub oferty, uniemożliwienia dostępu do nich albo ograniczenia ich widoczności;
- zawieszenia lub zakończenia świadczenia usługi – w całości lub w części, np. ograniczenia dostępu do określonych funkcji platformy;
- zawieszenia lub zamknięcia konta – np. czasowej blokady konta w serwisie społecznościowym;
- ograniczenia płatności pieniężnych – np. zawieszenia lub zakończenia możliwości otrzymywania płatności związanych z opublikowanymi informacjami.
Możesz również odwołać się od określonych decyzji o nieusunięciu zgłoszonej treści.
Przykład: Zgłaszasz platformie ofertę produktu, który uważasz za nielegalny. Platforma rozpatruje zgłoszenie i podejmuje decyzję o pozostawieniu oferty. Jeżeli nie zgadzasz się z tą decyzją, możesz skorzystać z wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg, o ile platforma jest objęta obowiązkiem jego zapewnienia.
Jak możesz złożyć odwołanie?
Krok 1. Odszukaj informację o możliwości odwołania
Sprawdź uzasadnienie decyzji otrzymane od platformy. Powinno zawierać informacje o dostępnych możliwościach jej zakwestionowania.
Odwołanie może być dostępne np. za pośrednictwem powiadomienia o decyzji, panelu użytkownika lub formularza udostępnionego przez platformę.
Krok 2. Sprawdź termin na złożenie odwołania
Platforma objęta art. 20 DSA musi zapewnić możliwość bezpłatnego złożenia odwołania drogą elektroniczną przez co najmniej sześć miesięcy od dnia poinformowania Cię o decyzji.
Krok 3. Wyjaśnij, dlaczego nie zgadzasz się z decyzją
W odwołaniu warto:
- wskazać decyzję, którą kwestionujesz;
- wyjaśnić, dlaczego uważasz ją za nieuzasadnioną;
- odnieść się do przyczyn wskazanych przez platformę;
- przedstawić okoliczności, które Twoim zdaniem zostały pominięte lub błędnie ocenione;
- wskazać, jakiego rozstrzygnięcia oczekujesz, np. przywrócenia usuniętej treści lub odblokowania konta.
Przykład: Platforma usuwa Twój wpis dotyczący wydarzenia historycznego, uznając go za treść propagującą przemoc. W odwołaniu możesz wyjaśnić, że publikacja miała charakter edukacyjny, i wskazać okoliczności przemawiające za jej przywróceniem.
Krok 4. Zachowaj potwierdzenie złożenia odwołania
Zachowaj kopię odwołania, potwierdzenie jego przesłania oraz numer sprawy, jeżeli został nadany.
Dokumentacja może być przydatna, jeżeli platforma nie rozpatrzy odwołania albo zdecydujesz się skorzystać z innych środków ochrony praw.
Jak platforma powinna rozpatrzyć Twoje odwołanie?
Platforma ma obowiązek rozpatrywać skargi:
- terminowo – bez nieuzasadnionej zwłoki;
- niedyskryminacyjnie – bez nieuzasadnionego różnicowania użytkowników;
- starannie i niearbitralnie – z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy.
Decyzja dotycząca odwołania nie może być podejmowana wyłącznie za pomocą środków zautomatyzowanych. Musi być podejmowana pod nadzorem odpowiednio wykwalifikowanego personelu.
Jeżeli odwołanie zawiera wystarczające podstawy do stwierdzenia, że pierwotna decyzja była nieuzasadniona, platforma powinna bez zbędnej zwłoki ją uchylić.
Co się stanie po rozpatrzeniu odwołania?
Platforma powinna bez zbędnej zwłoki poinformować Cię o swojej uzasadnionej decyzji dotyczącej odwołania.
Powinna również przekazać informacje o możliwości skorzystania z pozasądowego rozstrzygania sporów na podstawie art. 21 DSA oraz o innych dostępnych środkach ochrony prawnej.
Co możesz zrobić, jeśli platforma odrzuci Twoje odwołanie?
Jeżeli nadal nie zgadzasz się z decyzją, możesz rozważyć skorzystanie z pozasądowego rozstrzygania sporów przed certyfikowanym organem lub dochodzenie swoich praw przed sądem.
Jeżeli uważasz, że platforma naruszyła obowiązki wynikające z DSA, możesz również złożyć skargę do Koordynatora ds. usług cyfrowych.
Pamiętaj: Skarga do Koordynatora nie jest kolejnym etapem odwołania od decyzji platformy. Służy zgłoszeniu zarzucanego naruszenia przepisów DSA.
Podstawa prawna: art. 19–21 i 53 DSA.
-
Jak zgłosić treść, którą uważam za nielegalną? rozwiń element
Jeżeli natrafisz w internecie na treść, ofertę produktu lub usługi, którą uważasz za nielegalną, możesz zgłosić ją dostawcy usługi hostingu za pomocą mechanizmu zgłaszania i działania (notice and action).
Mechanizm ten wynika z art. 16 DSA i umożliwia każdej osobie lub każdemu podmiotowi zgłoszenie informacji, które uważa za nielegalne.
Zgłoszenia możesz dokonać np. w serwisie społecznościowym, na platformie handlowej, w serwisie umożliwiającym publikowanie filmów lub w innej usłudze hostingu, która przechowuje informacje przekazane przez użytkowników.
Jakie treści możesz zgłosić?
DSA definiuje nielegalne treści jako informacje, które same w sobie albo przez odniesienie do określonego działania, w tym sprzedaży produktów lub świadczenia usług, są niezgodne z prawem Unii Europejskiej lub prawem państwa członkowskiego zgodnym z prawem UE.
Przykładowo zgłoszenie może dotyczyć:
- oferty sprzedaży produktu, którego obrót jest nielegalny;
- oferty produktu naruszającego prawa własności intelektualnej;
- publikacji bezprawnie wykorzystującej cudzy utwór lub zdjęcie;
- treści zawierającej bezprawne groźby;
- innych informacji, których rozpowszechnianie lub udostępnianie narusza obowiązujące przepisy.
Pamiętaj: Nie każda treść, która Ci się nie podoba, jest obraźliwa lub budzi kontrowersje, musi być nielegalna. O tym, czy dana treść jest nielegalna, decydują właściwe przepisy prawa.
Jak zgłosić nielegalną treść?
Krok 1. Znajdź mechanizm zgłaszania nielegalnych treści
Odszukaj na stronie lub w aplikacji funkcję umożliwiającą zgłoszenie treści jako nielegalnej.
Może znajdować się np.:
- w menu przy wpisie, zdjęciu, filmie lub ofercie;
- pod przyciskiem „Zgłoś”;
- w centrum pomocy;
- w specjalnym formularzu zgłaszania nielegalnych treści.
Dostawca hostingu ma obowiązek zapewnić mechanizm zgłaszania, który jest łatwo dostępny, przyjazny dla użytkownika i umożliwia przesłanie zgłoszenia drogą elektroniczną.
Krok 2. Wskaż treść, którą chcesz zgłosić
Zgłoszenie powinno umożliwiać dostawcy dokładne zidentyfikowanie informacji, którą uważasz za nielegalną.
Wskaż jej dokładną lokalizację elektroniczną, np. adres URL wpisu, filmu lub oferty.
Jeżeli jest to potrzebne do zidentyfikowania treści, podaj dodatkowe informacje umożliwiające jej odnalezienie.
Przykład: Zgłaszasz ofertę produktu, którego sprzedaż uważasz za nielegalną. W zgłoszeniu podajesz adres konkretnej oferty, a nie tylko adres strony głównej platformy.
Krok 3. Wyjaśnij, dlaczego uważasz treść za nielegalną
W zgłoszeniu przedstaw wystarczająco uzasadnione wyjaśnienie, dlaczego uważasz, że wskazana informacja jest nielegalna.
Opisz, na czym polega potencjalne naruszenie prawa.
Jeżeli znasz odpowiedni przepis, możesz go wskazać. Art. 16 DSA nie wymaga jednak, aby każda osoba zgłaszająca podawała konkretną podstawę prawną.
Przykład: Zgłaszasz ofertę sprzedaży produktu, który Twoim zdaniem narusza prawa do znaku towarowego. Wyjaśniasz, jakie okoliczności wskazują na możliwość naruszenia tych praw.
Nie ograniczaj się do stwierdzenia „ta treść jest nielegalna”. Wyjaśnij, dlaczego tak uważasz.
Krok 4. Podaj wymagane informacje
Zgodnie z art. 16 ust. 2 DSA zgłoszenie powinno zawierać:
- wystarczająco uzasadnione wyjaśnienie powodów, dla których uważasz wskazane informacje za nielegalne;
- jasne wskazanie dokładnej lokalizacji elektronicznej informacji, np. adresu URL, oraz – w stosownych przypadkach – dodatkowe informacje umożliwiające ich identyfikację;
- Twoje imię i nazwisko lub nazwę oraz adres e-mail, z wyjątkiem określonych zgłoszeń dotyczących przestępstw wskazanych w art. 16 ust. 2 lit. c DSA;
- oświadczenie potwierdzające, że w dobrej wierze uważasz informacje i zarzuty zawarte w zgłoszeniu za prawidłowe i kompletne.
Mechanizm zgłaszania powinien ułatwiać przekazanie tych informacji.
Krok 5. Wyślij zgłoszenie i zachowaj potwierdzenie
Po przesłaniu zgłoszenia zachowaj jego kopię, datę wysłania oraz numer identyfikacyjny, jeżeli został nadany.
Jeżeli podałeś adres e-mail lub inne elektroniczne dane kontaktowe, dostawca powinien bez zbędnej zwłoki przesłać Ci potwierdzenie otrzymania zgłoszenia.
Co dzieje się po przesłaniu zgłoszenia?
Dostawca hostingu powinien rozpatrzyć zgłoszenie i podjąć decyzję dotyczącą wskazanej treści.
Zgłoszenia muszą być rozpatrywane terminowo, starannie, niearbitralnie i obiektywnie.
W zależności od okoliczności dostawca może np.:
- usunąć zgłoszoną treść;
- uniemożliwić dostęp do niej;
- zastosować inne odpowiednie ograniczenie;
- pozostawić treść, jeżeli nie stwierdzi podstaw do zastosowania ograniczenia.
Samo zgłoszenie nie oznacza automatycznego usunięcia treści. Dostawca powinien ocenić zgłoszenie i podjąć odpowiednią decyzję.
Jeżeli podałeś elektroniczne dane kontaktowe, dostawca powinien bez zbędnej zwłoki poinformować Cię o swojej decyzji dotyczącej zgłoszonej informacji oraz o dostępnych możliwościach jej zakwestionowania.
Co możesz zrobić, jeśli platforma nie usunęła zgłoszonej treści?
Jeżeli nie zgadzasz się z decyzją platformy o pozostawieniu treści, którą zgłosiłeś jako nielegalną, w przypadkach przewidzianych w art. 20 DSA możesz skorzystać z wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg.
Jeżeli natomiast uważasz, że dostawca naruszył obowiązki wynikające z DSA, np. nie zapewnił wymaganego mechanizmu zgłaszania nielegalnych treści lub nie rozpatrzył zgłoszenia zgodnie z wymaganiami rozporządzenia, możesz złożyć skargę do Koordynatora ds. usług cyfrowych na podstawie art. 53 DSA.
Pamiętaj: Skarga do Koordynatora dotyczy zarzucanego naruszenia obowiązków wynikających z DSA. Nie jest środkiem służącym do automatycznego usunięcia zgłoszonej treści.
Podstawa prawna: art. 3 lit. h, art. 16, 19, 20 i 53 DSA.
-
Co powinno zawierać zgłoszenie nielegalnej treści? rozwiń element
Jeżeli chcesz zgłosić treść, którą uważasz za nielegalną, skorzystaj z mechanizmu zgłaszania i działania (notice and action) udostępnionego przez dostawcę usługi hostingu.
Może on mieć postać elektronicznego formularza dostępnego przy konkretnym wpisie, zdjęciu, filmie lub ofercie albo w centrum pomocy serwisu.
Art. 16 ust. 2 DSA określa cztery elementy, które powinno zawierać zgłoszenie. Ich przekazanie ma umożliwić dostawcy zidentyfikowanie wskazanej treści i ocenę, czy istnieją podstawy do podjęcia wobec niej działań.
1. Wyjaśnij, dlaczego uważasz treść za nielegalną
Opisz, na czym Twoim zdaniem polega naruszenie prawa.
Wyjaśnienie powinno być wystarczająco uzasadnione, czyli zawierać konkretne informacje pozwalające dostawcy zrozumieć, dlaczego kwestionujesz legalność danej treści.
Przykład: Zgłaszasz ofertę sprzedaży produktu, który Twoim zdaniem narusza prawa do znaku towarowego. Wskaż okoliczności, które przemawiają za taką oceną.
Nie musisz posiadać specjalistycznej wiedzy prawniczej ani wskazywać konkretnego przepisu prawa. Ważne jest jednak, aby zgłoszenie nie ograniczało się do ogólnego stwierdzenia, że treść jest nielegalna.
2. Wskaż dokładnie, gdzie znajduje się zgłaszana treść
Podaj dokładną lokalizację elektroniczną informacji, np. adres URL prowadzący bezpośrednio do wpisu, filmu, zdjęcia lub oferty.
Jeżeli jest to potrzebne do zidentyfikowania treści, przekaż również dodatkowe informacje umożliwiające jej odnalezienie.
Przykład: Jeżeli zgłaszasz konkretną ofertę na platformie handlowej, podaj adres tej oferty, a nie wyłącznie adres strony głównej serwisu.
3. Podaj swoje dane kontaktowe
Zgłoszenie powinno zawierać:
- Twoje imię i nazwisko lub nazwę, jeżeli zgłoszenia dokonuje podmiot;
- adres e-mail.
Dane te umożliwiają dostawcy kontakt z osobą zgłaszającą, w szczególności przekazanie potwierdzenia otrzymania zgłoszenia oraz informacji o podjętej decyzji.
Wyjątek: DSA nie wymaga podania tych danych w przypadku zgłoszeń dotyczących informacji uznawanych za związane z przestępstwami, o których mowa w art. 3–7 dyrektywy 2011/93/UE, dotyczącymi seksualnego wykorzystywania dzieci.
4. Potwierdź prawidłowość i kompletność zgłoszenia
Zgłoszenie powinno zawierać oświadczenie potwierdzające, że w dobrej wierze uważasz informacje i zarzuty zawarte w zgłoszeniu za prawidłowe i kompletne.
Oznacza to, że powinieneś przekazać informacje zgodne ze swoją wiedzą i rzeczywistym przekonaniem o nielegalności zgłaszanej treści.
Nie oznacza to, że musisz mieć całkowitą pewność, iż doszło do naruszenia prawa. Ocena zgłoszonej treści należy do dostawcy usługi.
Co zrobić po wysłaniu zgłoszenia?
Zachowaj kopię zgłoszenia, datę jego przesłania oraz numer sprawy, jeżeli został nadany.
Jeżeli podałeś adres e-mail lub inne elektroniczne dane kontaktowe, dostawca powinien bez zbędnej zwłoki przesłać Ci potwierdzenie otrzymania zgłoszenia.
Następnie powinien rozpatrzyć zgłoszenie w sposób terminowy, staranny, niearbitralny i obiektywny oraz poinformować Cię o swojej decyzji, jeżeli dysponuje Twoimi elektronicznymi danymi kontaktowymi.
Pamiętaj: Samo zgłoszenie nie oznacza automatycznego usunięcia treści. Dostawca powinien ocenić zgłoszenie i podjąć odpowiednią decyzję.
Podstawa prawna: art. 16 ust. 2, 4–6 DSA.
-
Czy platforma musi poinformować mnie, co zrobiła z moim zgłoszeniem? rozwiń element
Tak. Jeżeli zgłosisz treść, którą uważasz za nielegalną, za pomocą mechanizmu zgłaszania i działania (notice and action), dostawca usługi hostingu ma obowiązek poinformować Cię o otrzymaniu zgłoszenia oraz o podjętej decyzji, pod warunkiem że dysponuje Twoimi elektronicznymi danymi kontaktowymi.
Obowiązki te wynikają z art. 16 DSA i dotyczą dostawców usług hostingu, w tym platform internetowych.
1. Potwierdzenie otrzymania zgłoszenia
Jeżeli podałeś adres e-mail lub inne elektroniczne dane kontaktowe, dostawca powinien bez zbędnej zwłoki przesłać Ci potwierdzenie otrzymania zgłoszenia.
Potwierdzenie oznacza, że zgłoszenie zostało otrzymane przez dostawcę. Nie oznacza jednak, że zgłoszona treść została uznana za nielegalną ani że zostanie usunięta.
2. Rozpatrzenie zgłoszenia
Dostawca powinien rozpatrzyć zgłoszenie w sposób terminowy, staranny, niearbitralny i obiektywny.
Powinien ocenić przekazane informacje oraz okoliczności sprawy, a następnie podjąć decyzję dotyczącą zgłoszonej treści.
W zależności od wyniku oceny może:
- usunąć zgłoszoną treść;
- uniemożliwić dostęp do niej;
- zastosować inne odpowiednie ograniczenie;
- pozostawić treść dostępną, jeżeli nie stwierdzi podstaw do zastosowania ograniczenia.
Pamiętaj: Samo zgłoszenie nie oznacza automatycznego usunięcia treści. DSA wymaga odpowiedniego rozpatrzenia zgłoszenia, ale nie nakazuje usuwania każdej zgłoszonej informacji.
3. Informacja o podjętej decyzji
Jeżeli dostawca dysponuje Twoimi elektronicznymi danymi kontaktowymi, powinien bez zbędnej zwłoki poinformować Cię o decyzji dotyczącej zgłoszonej treści.
Powinien również przekazać informacje o dostępnych możliwościach zakwestionowania tej decyzji.
Przykład: Zgłaszasz ofertę produktu, którego sprzedaż uważasz za nielegalną. Po rozpatrzeniu zgłoszenia platforma uznaje, że nie ma podstaw do usunięcia oferty, i pozostawia ją dostępną.
Otrzymujesz informację o decyzji platformy. Nie zgadzasz się z nią, ponieważ uważasz, że oferta narusza obowiązujące przepisy.
Co możesz zrobić, jeśli nie zgadzasz się z decyzją platformy?
Jeżeli platforma jest objęta obowiązkiem zapewnienia wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg na podstawie art. 20 DSA, możesz zakwestionować decyzję o pozostawieniu zgłoszonej treści.
Wewnętrzny system rozpatrywania skarg powinien być dostępny bezpłatnie i drogą elektroniczną przez co najmniej sześć miesięcy od dnia poinformowania Cię o decyzji.
Jeżeli natomiast uważasz, że dostawca naruszył obowiązki wynikające z DSA, np. nie rozpatrzył zgłoszenia zgodnie z wymaganiami rozporządzenia lub nie poinformował Cię o podjętej decyzji mimo posiadania Twoich elektronicznych danych kontaktowych, możesz złożyć skargę do Koordynatora ds. usług cyfrowych.
Pamiętaj: Skarga do Koordynatora dotyczy zarzucanego naruszenia DSA. Nie jest odwołaniem od indywidualnej decyzji platformy i nie prowadzi automatycznie do usunięcia zgłoszonej treści.
Podstawa prawna: art. 16 ust. 4–6, art. 19–20 oraz art. 53 DSA.
-
Czy mogę skorzystać z pozasądowego rozstrzygania sporu z platformą? rozwiń element
Tak. Jeżeli nie zgadzasz się z określoną decyzją platformy internetowej dotyczącą Twoich treści, konta lub zgłoszenia nielegalnych treści, możesz skorzystać z pozasądowego rozstrzygania sporów na zasadach określonych w art. 21 DSA.
Mechanizm ten umożliwia poddanie sporu ocenie niezależnego, certyfikowanego organu pozasądowego rozstrzygania sporów, bez konieczności kierowania sprawy do sądu.
Jakich decyzji może dotyczyć spór?
Z pozasądowego rozstrzygania sporów możesz skorzystać w odniesieniu do decyzji platformy dotyczących:
- usunięcia treści lub ograniczenia jej widoczności – np. usunięcia wpisu, zdjęcia, filmu lub oferty, uniemożliwienia dostępu do nich albo ograniczenia ich widoczności;
- zawieszenia lub zakończenia świadczenia usługi – w całości lub w części, np. ograniczenia dostępu do określonych funkcji platformy;
- zawieszenia lub zamknięcia konta – np. czasowej blokady konta w serwisie społecznościowym;
- ograniczenia płatności pieniężnych – np. zawieszenia lub zakończenia możliwości otrzymywania płatności związanych z opublikowanymi informacjami;
- rozpatrzenia zgłoszenia nielegalnej treści – np. decyzji o pozostawieniu treści, którą zgłosiłeś jako nielegalną.
Możesz również skorzystać z tego mechanizmu, jeżeli nie zgadzasz się z decyzją podjętą przez platformę w ramach jej wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg.
Przykład: Platforma usuwa Twój wpis, uznając go za naruszający regulamin. Składasz odwołanie, ale platforma podtrzymuje swoją decyzję. Możesz zwrócić się do właściwego certyfikowanego organu pozasądowego rozstrzygania sporów, aby poddać tę decyzję niezależnej ocenie.
Czy musisz najpierw odwołać się od decyzji bezpośrednio do platformy?
Nie. Możesz skorzystać z pozasądowego rozstrzygania sporów niezależnie od tego, czy wcześniej złożyłeś odwołanie w wewnętrznym systemie rozpatrywania skarg platformy.
DSA nie wymaga wyczerpania wewnętrznej procedury odwoławczej przed skierowaniem sprawy do certyfikowanego organu pozasądowego rozstrzygania sporów.
Do kogo możesz się zwrócić?
Możesz zwrócić się do organu pozasądowego rozstrzygania sporów certyfikowanego zgodnie z art. 21 DSA, który posiada odpowiednią wiedzę fachową i jest właściwy do rozpatrzenia danego rodzaju sporu.
Organ taki powinien spełniać wymagania dotyczące m.in. niezależności, bezstronności i wiedzy fachowej.
Nie musisz ograniczać się do organów certyfikowanych w Polsce. Możesz skorzystać również z usług właściwego organu certyfikowanego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej.
Przed skierowaniem sprawy sprawdź, czy wybrany organ rozpatruje spory danego rodzaju, w jakich językach prowadzi postępowania oraz jakie zasady i opłaty stosuje.
Jak skorzystać z pozasądowego rozstrzygania sporu?
Krok 1. Wybierz właściwy organ
Sprawdź, które certyfikowane organy pozasądowego rozstrzygania sporów zajmują się sprawami podobnymi do Twojej.
Zwróć uwagę na zakres ich właściwości oraz języki, w których prowadzą postępowania.
Krok 2. Przygotuj informacje dotyczące sporu
Przedstaw decyzję platformy, którą kwestionujesz, oraz wyjaśnij, dlaczego się z nią nie zgadzasz.
Warto przygotować:
- powiadomienie o decyzji platformy;
- uzasadnienie decyzji;
- kopię treści, której dotyczy spór, jeżeli ją posiadasz;
- korespondencję z platformą;
- informację o wyniku wewnętrznego odwołania, jeżeli zostało złożone;
- inne dokumenty istotne dla sprawy.
Krok 3. Złóż wniosek zgodnie z zasadami wybranego organu
Zapoznaj się z procedurą udostępnioną przez wybrany organ i przekaż wymagane informacje.
Organ oceni sprawę zgodnie z obowiązującymi go zasadami postępowania.
Czy pozasądowe rozstrzyganie sporów jest bezpłatne?
Postępowanie nie zawsze musi być całkowicie bezpłatne dla użytkownika.
Certyfikowany organ może pobierać od odbiorcy usługi opłaty, które muszą być nominalne i nie mogą przekraczać kosztów ponoszonych przez organ.
Zgodnie z art. 21 DSA, jeżeli spór zostanie rozstrzygnięty na korzyść odbiorcy usługi, platforma ponosi opłaty pobierane przez organ i zwraca odbiorcy inne uzasadnione wydatki poniesione w związku z rozstrzyganiem sporu.
Jeżeli spór zostanie rozstrzygnięty na korzyść platformy, użytkownik nie jest zobowiązany do zwrotu opłat ani innych wydatków poniesionych przez platformę, chyba że organ stwierdzi, iż użytkownik działał w sposób oczywiście nieuczciwy.
Czy organ może nakazać platformie przywrócenie treści lub odblokowanie konta?
Nie. Certyfikowany organ pozasądowego rozstrzygania sporów nie może narzucić stronom wiążącego rozstrzygnięcia.
Oznacza to, że wynik postępowania nie jest równoznaczny z wydaniem decyzji administracyjnej lub wyroku sądowego nakazującego platformie przywrócenie treści albo odblokowanie konta.
Platforma ma jednak obowiązek współpracować z certyfikowanym organem w dobrej wierze w celu rozstrzygnięcia sporu.
Czy nadal możesz skierować sprawę do sądu?
Tak. Skorzystanie z pozasądowego rozstrzygania sporów nie pozbawia Cię prawa do dochodzenia roszczeń przed sądem zgodnie z właściwymi przepisami.
Gdzie znajdziesz informacje o certyfikowanych organach?
Informacje o podmiotach certyfikowanych w Polsce oraz zasadach uzyskiwania certyfikacji znajdziesz w sekcji dotyczącej podmiotów pozasądowego rozstrzygania sporów.
→ Sprawdź informacje o podmiotach pozasądowego rozstrzygania sporów.
Podstawa prawna: art. 21 DSA.
-
Czy mam prawo wiedzieć, dlaczego wyświetla mi się konkretna reklama? rozwiń element
Tak. DSA zapewnia Ci prawo do uzyskania informacji o reklamach wyświetlanych na platformach internetowych, w tym o tym, kto odpowiada za reklamę i jakie główne kryteria wykorzystano do ustalenia, dlaczego jest ona prezentowana właśnie Tobie.
Obowiązki te wynikają z art. 26 DSA i mają zapewnić większą przejrzystość reklamy internetowej.
Jakie informacje o reklamie powinna udostępnić Ci platforma?
Jeżeli platforma wyświetla Ci reklamę, powinna zapewnić możliwość łatwego, jasnego i jednoznacznego ustalenia:
1. Czy wyświetlana treść jest reklamą
Powinieneś móc bez trudu rozpoznać, że dana informacja ma charakter reklamowy.
Przykładowo platforma może oznaczyć ją jako „Reklama” lub „Sponsorowane”.
2. W czyim imieniu reklama jest prezentowana
Platforma powinna wskazać osobę fizyczną lub prawną, w której imieniu reklama jest wyświetlana.
Dzięki temu możesz ustalić, kto stoi za przekazem reklamowym.
3. Kto zapłacił za reklamę
Jeżeli za reklamę zapłacił inny podmiot niż ten, w którego imieniu jest ona prezentowana, platforma powinna również umożliwić Ci jego identyfikację.
Przykład: Reklama promuje produkt określonej marki, ale za jej wyświetlanie zapłaciła inna firma. Powinieneś móc ustalić zarówno podmiot, w którego imieniu reklama jest prezentowana, jak i podmiot, który za nią zapłacił.
4. Dlaczego reklama jest wyświetlana właśnie Tobie
Platforma powinna udostępnić Ci istotne informacje o głównych parametrach wykorzystanych do ustalenia, dlaczego dana reklama jest Ci prezentowana.
Mogą one dotyczyć np.:
- kategorii zainteresowań przypisanych do użytkownika;
- określonych cech grupy odbiorców, do której skierowano reklamę;
- informacji o aktywności użytkownika, jeżeli zostały wykorzystane do kierowania reklamy;
- kontekstu, w którym reklama jest wyświetlana.
Przykład: Oglądasz na platformie materiały dotyczące podróży. Następnie wyświetla Ci się reklama usług turystycznych.
Informacje udostępnione przez platformę powinny pozwolić Ci ustalić, jakie główne parametry wykorzystano do określenia, dlaczego reklama została Ci wyświetlona.
Nie oznacza to jednak obowiązku ujawnienia wszystkich szczegółów działania systemu reklamowego.
5. Czy możesz zmienić parametry wpływające na wyświetlanie reklam
W stosownych przypadkach platforma powinna poinformować Cię również o tym, w jaki sposób możesz zmienić parametry wykorzystywane do określenia, dlaczego reklama jest Ci prezentowana.
Może to obejmować np. możliwość zmiany określonych preferencji reklamowych.
Gdzie możesz znaleźć informacje o konkretnej reklamie?
Informacje wymagane przez art. 26 DSA powinny być dostępne bezpośrednio przy reklamie i w czasie jej wyświetlania.
W zależności od platformy mogą znajdować się np.:
- pod oznaczeniem „Dlaczego widzę tę reklamę?”;
- w menu dostępnym przy reklamie;
- w dodatkowym panelu zawierającym informacje o reklamodawcy i zasadach jej wyświetlania.
Pamiętaj: Nie musisz samodzielnie poszukiwać tych informacji w rozbudowanym regulaminie platformy. DSA wymaga, aby były one dostępne bezpośrednio przy konkretnej reklamie, w sposób jasny, zwięzły i jednoznaczny.
Czy DSA zakazuje reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań?
Nie. DSA nie wprowadza ogólnego zakazu personalizacji reklam.
Zakazuje jednak określonych form profilowania reklamowego, w szczególności:
- reklam opartych na profilowaniu z wykorzystaniem szczególnych kategorii danych osobowych, np. danych dotyczących zdrowia lub przekonań religijnych;
- reklam opartych na profilowaniu kierowanych do małoletnich, jeżeli platforma wie z wystarczającą pewnością, że odbiorca jest małoletni.
Co możesz zrobić, jeśli platforma nie udostępnia wymaganych informacji o reklamie?
Jeżeli nie możesz ustalić, kto odpowiada za reklamę, dlaczego jest Ci wyświetlana lub jakie główne parametry wykorzystano do jej prezentowania, możesz:
- Sprawdzić informacje dostępne przy reklamie – np. w jej menu lub panelu informacyjnym.
- Zwrócić się do platformy o wyjaśnienie – wskaż konkretną reklamę i informacje, których nie możesz znaleźć.
- Zachować dokumentację – np. zrzut ekranu reklamy, datę jej wyświetlenia i informacje dostępne w panelu reklamowym.
- Złożyć skargę do Koordynatora ds. usług cyfrowych, jeżeli uważasz, że dostawca narusza obowiązki dotyczące przejrzystości reklam wynikające z DSA.
W Polsce wymagania dotyczące wniesienia skargi do Koordynatora określa art. 22zh ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
Podstawa prawna: art. 26 ust. 1 i 3, art. 28 ust. 2 oraz art. 53 DSA.
-
Jakich reklam DSA zakazuje? rozwiń element
Akt o usługach cyfrowych (DSA) zakazuje platformom internetowym wyświetlania określonych reklam opartych na profilowaniu użytkowników. Ograniczenia te mają chronić Twoje dane osobowe i zapobiegać wykorzystywaniu szczególnie wrażliwych informacji do kierowania reklam.
DSA wprowadza dwa istotne zakazy dotyczące reklam opartych na profilowaniu.
1. Zakaz reklam opartych na profilowaniu z wykorzystaniem szczególnych kategorii danych osobowych
Zgodnie z art. 26 ust. 3 DSA dostawcy platform internetowych nie mogą prezentować użytkownikom reklam opartych na profilowaniu z wykorzystaniem szczególnych kategorii danych osobowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 RODO.
Chodzi o dane ujawniające:
- pochodzenie rasowe lub etniczne;
- poglądy polityczne;
- przekonania religijne lub światopoglądowe;
- przynależność do związków zawodowych;
a także:
- dane genetyczne;
- dane biometryczne przetwarzane w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej;
- dane dotyczące zdrowia;
- dane dotyczące życia seksualnego lub orientacji seksualnej.
Co to oznacza w praktyce?
Platforma internetowa nie może wykorzystywać profilowania opartego na takich danych do wyświetlania Ci reklam.
Przykład: Platforma analizuje informacje dotyczące Twojego stanu zdrowia i na tej podstawie przypisuje Ci określony profil reklamowy, aby wyświetlać reklamy produktów związanych z rozpoznanym problemem zdrowotnym.
Takie wykorzystywanie danych dotyczących zdrowia do profilowania reklamowego jest objęte zakazem wynikającym z art. 26 ust. 3 DSA.
Pamiętaj: DSA nie zakazuje wszystkich reklam spersonalizowanych. Zakaz dotyczy reklam opartych na profilowaniu wykorzystującym szczególne kategorie danych osobowych wskazane w RODO.
2. Zakaz reklam opartych na profilowaniu kierowanych do małoletnich
DSA zapewnia małoletnim szczególną ochronę przed reklamami opartymi na profilowaniu.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 DSA dostawcy platform internetowych nie mogą prezentować małoletnim reklam opartych na profilowaniu, jeżeli wiedzą z wystarczającą pewnością, że odbiorca usługi jest małoletni.
W tym przypadku zakaz jest szerszy niż w odniesieniu do dorosłych użytkowników.
Nie ogranicza się do profilowania wykorzystującego szczególne kategorie danych osobowych. Obejmuje reklamy oparte na profilowaniu z wykorzystaniem danych osobowych małoletniego.
Co to oznacza w praktyce?
Przykład: Platforma wie z wystarczającą pewnością, że użytkownik ma 15 lat. Analizuje jego aktywność, zainteresowania i zachowania w serwisie, a następnie wykorzystuje utworzony na tej podstawie profil do wyświetlania mu reklam.
Takie reklamy są objęte zakazem wynikającym z art. 28 ust. 2 DSA.
Czy oznacza to, że małoletnim nie można wyświetlać żadnych reklam?
Nie. DSA nie wprowadza całkowitego zakazu wyświetlania reklam małoletnim.
Zakazuje natomiast prezentowania im reklam opartych na profilowaniu, jeżeli platforma wie z wystarczającą pewnością, że użytkownik jest małoletni.
Platforma może zatem wyświetlać reklamy, które nie opierają się na profilowaniu, np. reklamy kontekstowe związane z treścią aktualnie przeglądanej strony, pod warunkiem przestrzegania pozostałych obowiązujących przepisów.
Czy platforma musi zbierać dodatkowe dane, aby ustalić wiek użytkownika?
Nie. Art. 28 ust. 3 DSA wyraźnie wskazuje, że przestrzeganie obowiązków dotyczących ochrony małoletnich nie zobowiązuje dostawcy platformy internetowej do przetwarzania dodatkowych danych osobowych w celu ustalenia, czy odbiorca usługi jest małoletni.
Pamiętaj: DSA nie zakazuje wszystkich reklam internetowych ani każdej formy personalizacji reklam. Wprowadza jednak istotne ograniczenia dotyczące profilowania reklamowego, a w przypadku małoletnich zapewnia szczególnie szeroką ochronę.
Podstawa prawna: art. 26 ust. 3 oraz art. 28 ust. 2–3 DSA, w związku z art. 9 ust. 1 RODO.
-
Czy platforma może wykorzystywać moje dane do profilowania reklam? rozwiń element
Tak, ale pod określonymi warunkami. Platformy internetowe mogą wykorzystywać dane osobowe do profilowania reklamowego, jeżeli odbywa się to zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych. DSA wprowadza jednak dodatkowe ograniczenia, które zakazują określonych sposobów wykorzystywania danych do kierowania reklam.
Czym jest profilowanie reklamowe?
Profilowanie polega na zautomatyzowanym przetwarzaniu danych osobowych w celu oceny określonych cech osoby, np. jej zainteresowań, preferencji lub zachowań.
W praktyce platforma może analizować informacje o Twojej aktywności, aby przewidywać, jakie produkty lub usługi mogą Cię zainteresować, a następnie wykorzystywać te informacje do dobierania wyświetlanych reklam.
Przykład: Regularnie przeglądasz na platformie materiały dotyczące podróży. Na podstawie Twojej aktywności platforma przypisuje Ci określone zainteresowania i wykorzystuje je do wyświetlania reklam usług turystycznych.
Takie działanie nie jest automatycznie zakazane przez DSA. Musi jednak spełniać wymagania wynikające z przepisów o ochronie danych osobowych oraz ograniczenia przewidziane w DSA.
Jakich sposobów profilowania reklamowego zakazuje DSA?
1. Profilowania reklamowego z wykorzystaniem szczególnych kategorii danych osobowych
Zgodnie z art. 26 ust. 3 DSA platformy internetowe nie mogą prezentować reklam opartych na profilowaniu wykorzystującym szczególne kategorie danych osobowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 RODO.
Chodzi m.in. o dane dotyczące:
- pochodzenia rasowego lub etnicznego;
- poglądów politycznych;
- przekonań religijnych lub światopoglądowych;
- przynależności do związków zawodowych;
- zdrowia;
- życia seksualnego lub orientacji seksualnej.
Zakaz obejmuje również profilowanie wykorzystujące dane genetyczne oraz dane biometryczne przetwarzane w celu jednoznacznej identyfikacji osoby.
Przykład: Platforma wykorzystuje informacje dotyczące Twojego stanu zdrowia do przypisania Ci określonego profilu reklamowego, a następnie wyświetla reklamy dopasowane do tego profilu.
Takie wykorzystanie danych dotyczących zdrowia do profilowania reklamowego jest objęte zakazem wynikającym z DSA.
2. Profilowania reklamowego małoletnich
DSA zapewnia małoletnim szerszą ochronę przed reklamami opartymi na profilowaniu.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 DSA platformy internetowe nie mogą prezentować małoletnim reklam opartych na profilowaniu z wykorzystaniem ich danych osobowych, jeżeli wiedzą z wystarczającą pewnością, że odbiorca usługi jest małoletni.
W tym przypadku zakaz nie ogranicza się do szczególnych kategorii danych osobowych. Obejmuje również profilowanie wykorzystujące inne dane osobowe małoletniego, np. informacje o jego zainteresowaniach lub aktywności na platformie.
Przykład: Platforma wie z wystarczającą pewnością, że użytkownik ma 16 lat. Analizuje jego aktywność i na tej podstawie tworzy profil zainteresowań, który następnie wykorzystuje do wyświetlania mu reklam.
Takie reklamy są objęte zakazem wynikającym z art. 28 ust. 2 DSA.
Nie oznacza to jednak całkowitego zakazu wyświetlania reklam małoletnim. DSA nie zakazuje np. reklam kontekstowych, które nie opierają się na profilowaniu użytkownika, pod warunkiem przestrzegania pozostałych właściwych przepisów.
Czy możesz dowiedzieć się, dlaczego platforma wyświetla Ci konkretną reklamę?
Tak. Art. 26 ust. 1 DSA zobowiązuje platformy internetowe do zapewnienia przejrzystości prezentowanych reklam.
Powinieneś móc łatwo ustalić:
- że dana informacja jest reklamą;
- w czyim imieniu jest prezentowana;
- kto za nią zapłacił, jeżeli jest to inny podmiot;
- jakie główne parametry wykorzystano do ustalenia, dlaczego reklama jest Ci wyświetlana;
- w stosownych przypadkach – w jaki sposób możesz zmienić te parametry.
Informacje te powinny być dostępne bezpośrednio przy konkretnej reklamie, w czasie jej wyświetlania.
Czy możesz wyłączyć profilowanie?
Możliwości ograniczenia lub wyłączenia profilowania zależą od rodzaju przetwarzania danych oraz przysługujących Ci praw wynikających z RODO.
Przykładowo, jeżeli podstawą przetwarzania danych jest Twoja zgoda, masz prawo ją wycofać. Zgodnie z art. 21 ust. 2 RODO przysługuje Ci również prawo sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych na potrzeby marketingu bezpośredniego, w tym profilowania, w zakresie, w jakim jest ono związane z takim marketingiem.
Pamiętaj: Profilowanie reklamowe i systemy rekomendacji treści to nie to samo.
DSA wprowadza dodatkowe wymagania dotyczące systemów rekomendacji wykorzystywanych przez bardzo duże platformy internetowe (VLOP) i bardzo duże wyszukiwarki internetowe (VLOSE).
Zgodnie z art. 38 DSA dostawcy tych usług, jeżeli korzystają z systemów rekomendacji, muszą zapewnić co najmniej jedną opcję każdego systemu rekomendacji, która nie jest oparta na profilowaniu użytkownika.
Obowiązek ten dotyczy rekomendowania treści, a nie ustanawia ogólnego prawa do wyłączenia wszystkich reklam spersonalizowanych.
Podstawa prawna: art. 26 ust. 1 i 3, art. 28 ust. 2–3 oraz art. 38 DSA; art. 4 pkt 4, art. 6, 7, 9 i 21 RODO.
-
Jak DSA chroni dzieci i młodzież korzystające z platform internetowych? rozwiń element
Jak DSA chroni dzieci i młodzież korzystające z platform internetowych?
Akt o usługach cyfrowych (DSA) nakłada na platformy internetowe dodatkowe obowiązki mające zapewnić dzieciom i młodzieży wysoki poziom prywatności, bezpieczeństwa i ochrony podczas korzystania z usług internetowych.
Jeżeli platforma internetowa jest dostępna dla małoletnich, jej dostawca musi wprowadzić odpowiednie i proporcjonalne środki ochrony.
DSA nie określa jednego zestawu zabezpieczeń, który powinien być stosowany przez wszystkie platformy. Wybór odpowiednich rozwiązań powinien uwzględniać charakter usługi, sposób korzystania z niej przez małoletnich oraz związane z tym zagrożenia.
Jakie środki ochrony powinny stosować platformy?
Środki służące ochronie małoletnich mogą obejmować w szczególności:
- bezpieczne ustawienia prywatności – np. ograniczenie widoczności profilu małoletniego i udostępnianych przez niego informacji;
- ograniczenia dotyczące kontaktowania się z małoletnimi – np. rozwiązania ograniczające możliwość wysyłania niechcianych wiadomości przez nieznajomych użytkowników;
- odpowiednie projektowanie funkcji platformy – tak aby ograniczać zagrożenia wynikające ze sposobu korzystania z usługi;
- bezpieczne systemy rekomendacji treści – uwzględniające zagrożenia związane z prezentowaniem małoletnim określonych informacji;
- łatwo dostępne mechanizmy zgłaszania i blokowania – umożliwiające zgłaszanie nielegalnych treści oraz blokowanie niepożądanych kontaktów;
- narzędzia wspierające bezpieczne korzystanie z usługi – np. rozwiązania pomagające zarządzać ustawieniami bezpieczeństwa i prywatności;
- odpowiednie rozwiązania dotyczące ustalania wieku użytkowników – jeżeli są potrzebne do zastosowania środków ochrony właściwych dla określonej grupy wiekowej.
Przykład: Platforma społecznościowa dostępna dla małoletnich może stosować domyślnie bardziej restrykcyjne ustawienia prywatności kont młodszych użytkowników oraz ograniczać możliwość kontaktowania się z nimi przez nieznajome osoby.
Pamiętaj: Wymienione rozwiązania są przykładami środków ochrony. Nie oznacza to, że każda platforma musi stosować wszystkie z nich w identyczny sposób. Zastosowane zabezpieczenia powinny być odpowiednie i proporcjonalne do charakteru usługi oraz występujących zagrożeń.
Dlaczego ustalanie wieku użytkowników ma znaczenie?
Wiek użytkownika może mieć znaczenie dla zapewnienia mu odpowiedniego poziomu ochrony.
Niektóre rozwiązania dotyczące bezpieczeństwa i prywatności mogą być uzależnione od tego, czy użytkownik jest małoletni lub należy do określonej grupy wiekowej.
Może to dotyczyć np.:
- ustawień prywatności konta;
- dostępu do określonych funkcji platformy;
- możliwości kontaktowania się z użytkownikiem przez inne osoby;
- stosowania zabezpieczeń przed określonymi zagrożeniami;
- zasad prezentowania reklam.
Czy platforma musi sprawdzać wiek każdego użytkownika?
DSA nie ustanawia jednego, powszechnego obowiązku weryfikowania wieku wszystkich użytkowników platform internetowych.
W zależności od charakteru usługi i występujących zagrożeń dostawca może jednak potrzebować rozwiązań pozwalających ustalić, czy użytkownik jest małoletni lub należy do określonej grupy wiekowej.
Mogą one obejmować różne metody ustalania lub potwierdzania wieku.
Wybór odpowiedniego rozwiązania powinien uwzględniać zarówno skuteczność ochrony małoletnich, jak i konieczność poszanowania ich prywatności oraz ochrony danych osobowych.
Czy DSA chroni małoletnich przed reklamami?
Tak. DSA zakazuje prezentowania małoletnim reklam opartych na profilowaniu z wykorzystaniem ich danych osobowych, jeżeli platforma wie z wystarczającą pewnością, że odbiorca usługi jest małoletni.
Zakaz ten wynika z art. 28 ust. 2 DSA.
Przykład: Platforma wie z wystarczającą pewnością, że użytkownik ma 15 lat. Analizuje jego aktywność i zainteresowania, a następnie wykorzystuje utworzony na tej podstawie profil do wyświetlania mu reklam.
Takie reklamy są objęte zakazem wynikającym z DSA.
Czy oznacza to, że małoletnim nie można wyświetlać żadnych reklam?
Nie. DSA nie zakazuje wyświetlania małoletnim wszystkich reklam.
Zakaz dotyczy reklam opartych na profilowaniu z wykorzystaniem ich danych osobowych, jeżeli platforma wie z wystarczającą pewnością, że odbiorca jest małoletni.
Platforma może natomiast prezentować reklamy, które nie opierają się na profilowaniu, np. reklamy kontekstowe związane z treścią aktualnie przeglądanej strony, pod warunkiem przestrzegania pozostałych obowiązujących przepisów.
Czy platforma musi zbierać dodatkowe dane, aby ustalić wiek użytkownika?
Art. 28 ust. 3 DSA wyraźnie wskazuje, że przestrzeganie obowiązków określonych w tym przepisie nie zobowiązuje dostawcy platformy internetowej do przetwarzania dodatkowych danych osobowych w celu ustalenia, czy odbiorca usługi jest małoletni.
Nie oznacza to jednak, że ustalanie wieku nie może być potrzebne do realizacji innych obowiązków związanych z ochroną małoletnich.
Czy zasady korzystania z platformy muszą być zrozumiałe dla dzieci i młodzieży?
Tak. DSA przewiduje również szczególne wymagania dotyczące sposobu informowania małoletnich o zasadach korzystania z usług.
Jeżeli usługa pośrednia jest skierowana przede wszystkim do małoletnich lub jest przez nich w przeważającej mierze używana, jej dostawca powinien wyjaśniać warunki korzystania z usługi oraz związane z nimi ograniczenia w sposób zrozumiały dla małoletnich.
Oznacza to, że informacje dotyczące zasad korzystania z usługi powinny być przedstawione językiem i w formie dostosowanej do możliwości ich zrozumienia przez młodszych użytkowników.
Przykład: Jeżeli platforma przewiduje możliwość usunięcia treści lub zawieszenia konta za naruszenie regulaminu, powinna wyjaśnić te zasady w sposób zrozumiały dla małoletnich, jeżeli spełnione są warunki określone w art. 14 ust. 3 DSA.
Pamiętaj: Ochrona dzieci i młodzieży na podstawie DSA nie ogranicza się do blokowania określonych treści. Obejmuje również sposób projektowania platform, ustawienia prywatności, bezpieczeństwo kontaktów, przejrzystość zasad korzystania z usług oraz ochronę przed reklamami opartymi na profilowaniu.
Podstawa prawna: art. 14 ust. 3 oraz art. 28 DSA.
-
Czy mogę zgłosić naruszenie DSA dotyczące innej osoby? rozwiń element
Tak. Możesz zgłosić nielegalną treść dotyczącą innej osoby, nawet jeśli nie jesteś bezpośrednio poszkodowany. Możesz również działać w imieniu innej osoby w określonych procedurach przewidzianych w DSA, jeżeli jesteś do tego upoważniony.
Ważne jest jednak rozróżnienie zgłoszenia nielegalnej treści, złożenia skargi dotyczącej naruszenia DSA oraz reprezentowania innego użytkownika.
1. Czy możesz zgłosić nielegalną treść dotyczącą innej osoby?
Tak. Nie musisz być osobą bezpośrednio poszkodowaną, aby zgłosić treść, którą uważasz za nielegalną.
Zgodnie z art. 16 DSA każda osoba lub podmiot może zgłosić dostawcy usługi hostingu informację, którą uważa za nielegalną.
Możesz zatem zgłosić treść dotyczącą innej osoby, nawet jeśli:
- nie jesteś jej autorem;
- nie jesteś osobą, której prawa zostały naruszone;
- nie posiadasz konta na platformie, na której opublikowano treść.
Przykład: Zauważasz, że na platformie internetowej opublikowano treść, która Twoim zdaniem bezprawnie narusza dobra osobiste innej osoby.
Możesz zgłosić tę treść za pomocą mechanizmu zgłaszania nielegalnych treści udostępnionego przez dostawcę.
Nie musisz w tym celu posiadać pełnomocnictwa od osoby, której dotyczy zgłoszona treść.
Pamiętaj: Zgłoszenie nielegalnej treści nie oznacza automatycznie, że zostanie ona usunięta. Dostawca powinien rozpatrzyć zgłoszenie zgodnie z wymaganiami DSA i podjąć odpowiednią decyzję.
2. Czy możesz złożyć skargę do Koordynatora ds. Usług Cyfrowych dotyczącą sytuacji innej osoby?
Jeżeli uważasz, że dostawca usługi pośredniej narusza obowiązki wynikające z DSA, możesz przekazać Koordynatorowi ds. usług cyfrowych informacje o podejrzeniu takiego naruszenia.
Należy jednak odróżnić przekazanie informacji o możliwym naruszeniu DSA od formalnego wniesienia skargi w imieniu innego użytkownika.
Prawo do wniesienia skargi na podstawie art. 53 DSA przysługuje odbiorcy usługi oraz upoważnionemu do działania w jego imieniu podmiotowi.
Jeżeli zatem chcesz formalnie występować w imieniu innej osoby, powinieneś posiadać odpowiednie umocowanie.
Przykład: Platforma zawiesiła konto innej osoby, nie przekazując jej wymaganego uzasadnienia decyzji.
Możesz poinformować właściwy organ o podejrzeniu naruszenia DSA. Jeżeli jednak chcesz złożyć skargę w imieniu właściciela konta i wykonywać jego prawa w postępowaniu, konieczne jest odpowiednie upoważnienie.
3. Czy organizacja może reprezentować użytkownika w sprawach dotyczących DSA?
Tak. Art. 86 DSA przewiduje możliwość upoważnienia określonych organizacji do wykonywania praw przysługujących użytkownikowi na podstawie rozporządzenia.
Może to być podmiot, organizacja lub stowarzyszenie, które spełnia łącznie następujące warunki:
- działa na zasadzie niedochodowości;
- zostało prawidłowo utworzone zgodnie z prawem państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
- jego cele statutowe obejmują uzasadniony interes w zapewnianiu przestrzegania DSA.
Upoważniona organizacja może w imieniu użytkownika m.in.:
- zgłaszać nielegalne treści;
- kwestionować decyzje platformy w wewnętrznym systemie rozpatrywania skarg;
- korzystać z pozasądowego rozstrzygania sporów;
- wnosić skargi dotyczące naruszeń DSA do właściwego Koordynatora ds. usług cyfrowych.
Czy skargi składane przez takie organizacje są rozpatrywane szybciej?
DSA przewiduje szczególne rozwiązanie dotyczące skarg składanych przez upoważnione organizacje w wewnętrznym systemie rozpatrywania skarg platformy.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 DSA dostawcy platform internetowych powinni zapewnić, aby skargi składane przez takie organizacje w imieniu użytkowników były rozpatrywane priorytetowo i bez zbędnej zwłoki.
Pierwszeństwo to dotyczy wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg platformy, a nie postępowań prowadzonych przez Koordynatora ds. usług cyfrowych.
4. Czy możesz upoważnić adwokata lub radcę prawnego do działania w Twoim imieniu?
Tak. Art. 86 DSA nie wyłącza innych form reprezentacji przewidzianych w prawie krajowym.
Możesz zatem korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, np. adwokata lub radcy prawnego, na zasadach wynikających z właściwych przepisów.
Pamiętaj: Możliwość zgłoszenia nielegalnej treści dotyczącej innej osoby nie jest tym samym co prawo do reprezentowania jej w postępowaniu.
Jeżeli chcesz jedynie zgłosić nielegalną treść, nie musisz wykazywać, że działasz w imieniu osoby, której ta treść dotyczy.
Jeżeli natomiast chcesz wykonywać prawa innego użytkownika, np. złożyć w jego imieniu skargę do Koordynatora ds. usług cyfrowych, konieczne jest odpowiednie umocowanie.
Podstawa prawna: art. 16, art. 20, art. 21, art. 53 oraz art. 86 DSA.