Operator wyznaczony – co to (dla nas) oznacza?
15 stycznia 2026
Prezes UKE wybrał pod koniec ubiegłego roku operatora wyznaczonego dla usług pocztowych. Co to jednak tak naprawdę oznacza i dlaczego dotyczy to nas wszystkich?
Wybrany 28 listopada 2025 r. operator wyznaczony – Poczta Polska – będzie pełnił tę funkcję przez dekadę, aż do roku 2035 roku – i już choćby to jest dobrym powodem, by sprawdzić, co to oznacza dla nas wszystkich, bo tak naprawdę każdy z nas korzysta z usług, oferowanych przez takiego operatora. Wystarczy przypomnieć, że są to tzw. usługi powszechne, publiczna usługa rejestrowanego doręczenia elektronicznego (PURDE) i publiczna usługa hybrydowa (PUH). Jeśli nazwy niektórych z tych usług brzmią egzotycznie, to już wyjaśniam, czym są te usługi i jakie prawa, dzięki wydanej przez Prezesa UKE decyzji, będą przysługiwały ich użytkownikom.
Usługi powszechne to usługi pocztowe obejmujące przyjmowanie, sortowanie, przemieszczanie i doręczanie przesyłek listowych, w tym poleconych i z zadeklarowaną wartością, o wadze do 2 kg (o wymiarach minimalnych i maksymalnych określonych w Prawie pocztowym), przesyłek dla ociemniałych, paczek pocztowych, w tym z zadeklarowaną wartością, o masie do 10 kg (o wymiarach maksymalnych określonych w Prawie pocztowym), a także sortowanie, przemieszczanie i doręczanie nadesłanych z zagranicy paczek pocztowych o masie do 20 kg (o wymiarach maksymalnych takich samych jak dla „krajowych” paczek pocztowych).
Uzyskanie statusu operatora wyznaczonego oznacza, że usługi te Poczta Polska powinna świadczyć w sposób jednolity w porównywalnych warunkach na terenie całego kraju, zapewniając jednocześnie dostęp do placówek pocztowych i nadawczych skrzynek pocztowych, w przypadku tych ostatnich powinna też zapewnić co najmniej jedno opróżnianie skrzynki pocztowej dziennie i doręczanie przesyłek pocztowych co najmniej w każdy dzień roboczy i nie mniej niż przez 5 dni w tygodniu z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Powinna też zapewnić nadawcy uzyskanie dokumentu potwierdzającego odbiór przesyłki rejestrowanej, przestrzegać wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych, a przede wszystkim powinna świadczyć te usługi po przystępnych cenach.
Oznacza to, że każdy użytkownik na teranie kraju będzie mógł skorzystać z usługi powszechnej niezależnie, czy przesyłkę będzie chciał nadać w dużym mieście, odległej gminie czy też w czasie wakacyjnego pobytu w górach lub nad morzem. Zapewnienia zgodności regulaminu i cennika usług powszechnych z przepisami prawa strzeże Prezes UKE, który do każdej zmiany tych dokumentów może zgłosić sprzeciw.
Wyznaczony, więc zobowiązany
Niewłaściwy sposób świadczenia usług powszechnych może wiązać się z odpowiedzialnością operatora wyznaczonego. Odpowiedzialności tej użytkownik może dochodzić w pierwszej kolejności w drodze reklamacji, a w razie jej nieuwzględnienia w postępowaniu w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich lub w postępowaniu sądowym.
Naruszenie przez operatora wyznaczonego jego obowiązków, w tym m.in. dotyczących terminowości doręczeń przesyłek i przedkładania Prezesowi UKE do oceny, co do zgodności z prawem projektów zmian w regulaminie i cenniku usług powszechnych może skutkować nałożeniem kary pieniężnej na tego operatora.
Tradycyjnie i elektronicznie
Kolejnymi usługami, których dotyczy decyzja z dnia 28 listopada 2025 r. są: publiczna usługa rejestrowanego doręczenia elektronicznego (PURDE), oraz publiczna usługa hybrydowa (PUH). Jeśli chodzi o PURDE to jest to usługa, która w znaczący sposób unowocześnia formę kontaktu między podmiotami publicznymi a podmiotami niepublicznymi. Istotą PURDE jest umożliwienie przesyłania danych między stronami trzecimi, drogą elektroniczną, w sposób zapewniający ochronę tych danych przed ryzykiem utraty, kradzieży, uszkodzenia lub innej nieupoważnionej ich zmiany, a także otrzymanie dowodów potwierdzających posługiwanie się przesyłanymi danymi, w tym dowodu ich wysłania i otrzymania. Dzięki PURDE znacznemu przyspieszeniu ulegnie przesyłanie korespondencji między użytkownikami a organami administracji publicznej.
Co się tyczy zaś PUH to w ramach tej usługi nadawca (zawsze będzie nim podmiot publiczny), przesyła operatorowi wyznaczonemu korespondencję za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Korespondencja ta jest następnie przekształcona w przesyłką listową i doręczona adresatowi. Przekształcenie to odbywa się w sposób zautomatyzowany, przy zachowaniu ochrony tajemnicy pocztowej.
Wszystko to oznacza, że wybór operatora wyznaczonego zapewni użytkownikom prawo do korzystania z usług pozwalających na bezpieczne, powszechne i w rozsądnej cenie przesyłanie przesyłek zarówno w sposób tradycyjny, jak i elektroniczny.
Bartosz Kisielewski, radca prawny, Departament Rynku Pocztowego